Thuis bevallen: zo bereid je je met een gerust hart voor

Bevallen in je eigen bed, met je eigen spullen om je heen en je verloskundige aan je zijde. Voor veel aanstaande moeders klinkt dat als een fijn vooruitzicht. Maar misschien betrap je jezelf ook op twijfels. Mag ik eigenlijk thuis bevallen? Is het veilig, zeker bij een eerste kindje? En wat als er toch iets gebeurt? Die vragen zijn heel normaal, zeker als je voor het eerst zwanger bent. In dit artikel zetten we rustig op een rij aan welke voorwaarden je moet voldoen, hoe je verloskundige de veiligheid bewaakt en wat je in huis haalt. Geen bangmakerij en geen vage adviezen, gewoon duidelijke informatie waar je iets aan hebt.

Bevallen in je eigen vertrouwde omgeving

Nederland is 1 van de weinige landen waar thuis bevallen een volwaardig onderdeel is van de geboortezorg. Verloopt je zwangerschap gezond en zonder verhoogd risico? Dan kies je zelf waar je bevalt: thuis, in een geboortecentrum of poliklinisch in het ziekenhuis. In alle gevallen begeleidt je eigen verloskundige de bevalling. Volgens de landelijke geboortecijfers van Perined bevalt ongeveer 13% van de Nederlandse vrouwen thuis. Je bent dus zeker niet de enige die erover nadenkt.

De voorwaarden voor een thuisbevalling

Of je thuis kunt bevallen, hangt vooral af van hoe je zwangerschap verloopt. Je verloskundige houdt dit bij elke controle in de gaten en bespreekt met je wat er kan. De belangrijkste voorwaarden op een rij:

• Je zwangerschap verloopt gezond en zonder verhoogd risico op complicaties. Je staat dan onder begeleiding van je eigen verloskundige, niet van een gynaecoloog.
• Je bevalt tussen 37 en 42 weken zwangerschap. Voor die tijd is de baby te vroeg, daarna is extra bewaking in het ziekenhuis nodig.
• Er is geen medische reden om in het ziekenhuis te bevallen, zoals een hoge bloeddruk, een tweeling of een baby in stuitligging.
• Je huis is praktisch geschikt: er is een goed bereikbare, verwarmde ruimte om te bevallen en je bed kan op hoogte worden gezet.

Twijfel je of jouw situatie geschikt is? Bespreek het met je verloskundige. Zij kent jouw zwangerschap en denkt met je mee. En de knoop hoeft niet vroeg door: bij een gezonde zwangerschap mag je vaak tot het begin van de bevalling kiezen waar je wilt bevallen.

Zo veilig is thuis bevallen

Is thuis bevallen wel veilig, zonder ziekenhuis binnen handbereik? Het is de vraag die bijna elke aanstaande moeder zichzelf stelt. Het antwoord stelt gerust: bij een gezonde zwangerschap is thuis bevallen volgens de beroepsorganisatie van verloskundigen (KNOV) even veilig als een poliklinische bevalling of een bevalling in een geboortecentrum. Nederlandse verloskundigen zijn goed opgeleid om thuis een bevalling te begeleiden en om in te grijpen als dat nodig is. Ze nemen bovendien medische materialen mee voor als er onverwacht iets gebeurt.

Je verloskundige bewaakt tijdens de hele bevalling hoe het met jou en je baby gaat. Gaat iets niet zoals verwacht? Dan verwijst ze je op tijd door naar het ziekenhuis. Meestal gebeurt dat rustig, met eigen vervoer. Slechts bij zo'n 3 op de 100 vrouwen is er spoed en gaat de rit per ambulance. Thuis heb je bovendien minder kans op medische ingrepen (zoals weeënopwekkers of een kunstverlossing) en loop je minder risico op infecties dan in het ziekenhuis.

Deze mensen staan om je heen tijdens de bevalling

Bij een thuisbevalling ben je nooit alleen. Je verloskundige begeleidt de bevalling van begin tot eind en houdt jou en je baby nauwlettend in de gaten. Zodra de bevalling vordert, komt er een kraamverzorgende bij. Zij assisteert de verloskundige, ondersteunt jou en blijft na de geboorte nog enkele uren om jou en je baby te verzorgen en op te ruimen. En natuurlijk is je partner of een andere vertrouwde persoon erbij. Geen bezoektijden, geen vreemde gezichten. Deze 1-op-1-begeleiding noemen veel moeders achteraf een van de fijnste kanten van thuis bevallen.

Alsnog naar het ziekenhuis? Meestal is er geen spoed

Veel vrouwen zijn bang dat een overplaatsing naar het ziekenhuis betekent dat er iets ernstig mis is. Gelukkig ligt dat anders. Volgens cijfers van de KNOV worden bij een eerste bevalling ruim 6 op de 10 vrouwen (63,2%) tijdens de bevalling alsnog verwezen naar het ziekenhuis. Dat klinkt schrikbarend, maar in verreweg de meeste gevallen is er geen enkele spoed. Vaak gaat het om een wens voor medicinale pijnstilling, een bevalling die langzamer vordert of vruchtwater dat niet helemaal helder is. Je rijdt dan gewoon rustig met eigen vervoer naar het ziekenhuis, en je verloskundige gaat met je mee.

Bij een volgend kind is die kans een stuk kleiner. En goed om te onthouden: een overplaatsing is geen mislukte thuisbevalling. Het laat juist zien hoe het Nederlandse systeem werkt. Je begint waar jij je prettig voelt, en zodra er meer zorg nodig is, ben je snel op de juiste plek.

De voordelen en nadelen op een rij

Wat voor de 1 een voordeel is, kan voor de ander juist een nadeel zijn. Zet daarom voor jezelf op een rij wat jij belangrijk vindt.

Voordelen van thuis bevallen

• Je bevalt in je eigen vertrouwde omgeving en houdt zelf de regie: je eigen muziek, je eigen douche en je eigen bed. Dat helpt je te ontspannen, en ontspanning helpt je weeën goed door te zetten.
• Je hoeft niet met weeën in de auto: de verloskundige komt naar jou.
• Je hebt thuis minder kans op medische ingrepen en op infecties.
• Na de bevalling stap je zo je eigen schone bed in, met je baby naast je.
• Een thuisbevalling wordt volledig vergoed vanuit de basisverzekering, zonder eigen bijdrage.

Nadelen van thuis bevallen

• Medicinale pijnstilling, zoals een ruggenprik, is thuis niet mogelijk. Wil je die tijdens de bevalling toch, dan ga je alsnog naar het ziekenhuis.
• Er is een kans dat je tijdens de bevalling moet verplaatsen, en dat is niet het fijnste moment om in de auto te stappen.
• Je moet je huis voorbereiden, met onder andere een verhoogd bed en een complete uitrusting aan kraamartikelen.

Dit zet je klaar voor een thuisbevalling

Een goede voorbereiding geeft rust. Voor jezelf, en voor de zorgverleners die je komen helpen. Zorg dat je uiterlijk bij 37 weken alles in huis hebt. De basis is een compleet kraampakket, met daarin onder andere een matrasbeschermer, celstof onderleggers, kraamverband, navelklemmetjes en desinfecterende zeep. Ben je aanvullend verzekerd? Dan krijg je het kraampakket meestal rond week 30 thuisgestuurd via je zorgverzekeraar. Natalis werkt als partner van alle Nederlandse zorgverzekeraars, dus grote kans dat jouw pakket bij ons vandaan komt. Krijg je geen pakket vergoed of wil je aanvullen, dan stel je het eenvoudig zelf samen. Kijk daarvoor ook eens op onze baby uitzetlijst, zodat je in 1 keer alles voor de bevalling en de eerste weken in huis hebt.

Naast het kraampakket regel je nog een paar praktische zaken:

• Zet je bed vanaf week 37 op klossen of bedverhogers, tot een hoogte van ongeveer 80 centimeter. Zo kunnen de verloskundige en kraamverzorgende goed bij je werken.
• Zorg dat de kamer waar je bevalt goed te verwarmen is tot ongeveer 23 graden. Een pasgeboren baby koelt snel af.
• Leg 2 kruiken klaar en controleer of ze niet lekken.
• Leen een po of ondersteek bij de thuiszorgwinkel, voor als lopen naar het toilet nog niet lukt.
• Zorg voor goede verlichting bij het bed, bijvoorbeeld een verplaatsbare lamp.
• Zet vanaf week 37 een ziekenhuistas klaar met kleding, toiletspullen en kleertjes voor de baby, voor het geval je tijdens de bevalling alsnog naar het ziekenhuis gaat.

Kom je er vlak voor de bevalling achter dat er nog iets mist? Bestel je op werkdagen voor 14:00 uur bij Natalis, dan wordt je bestelling dezelfde dag nog verzonden. En twijfel je wat je precies nodig hebt? Onze klantenservice denkt graag persoonlijk met je mee.

Na de bevalling begint de kraamtijd

Is je baby geboren, dan breekt de kraamtijd aan. De kraamverzorgende komt de eerste 8 dagen bij je thuis om jou en je baby te verzorgen, en je verloskundige komt de eerste 10 dagen een aantal keer langs om te kijken hoe het gaat. Gun jezelf in deze periode vooral rust. Je lichaam heeft een topprestatie geleverd en heeft tijd nodig om te herstellen. Benieuwd wat je kunt verwachten in de weken na de geboorte? Lees dan ook ons artikel over herstellen na de bevalling.

Veelgestelde vragen over thuis bevallen

Hoe groot is de kans dat je thuis kunt bevallen?

Dat hangt af van je zwangerschap. Verloopt die gezond en zonder verhoogd risico, dan mag je in principe thuis bevallen. Je verloskundige beoordeelt gedurende je hele zwangerschap of dat voor jou een veilige optie is en blijft.

Hoeveel procent van de thuisbevallingen eindigt alsnog in het ziekenhuis?

Bij een eerste bevalling worden ruim 6 op de 10 vrouwen (63,2%) tijdens de bevalling alsnog verwezen naar het ziekenhuis, bij een volgend kind is dat aanzienlijk minder. In de meeste gevallen is er geen spoed: slechts ongeveer 3 op de 100 vrouwen gaan met de ambulance. De meest voorkomende redenen zijn een wens voor pijnstilling of een bevalling die niet vlot genoeg vordert.

Wat is de 5-5-5-regel na de bevalling?

De 5-5-5-regel is een vuistregel voor rust in de kraamtijd: 5 dagen in bed, 5 dagen op bed en 5 dagen rond het bed. De eerste 5 dagen blijf je zoveel mogelijk liggen, daarna zit je vaker rechtop en beweeg je rustig door het huis, en in de derde fase bouw je je activiteiten langzaam op. Het is geen officiële medische richtlijn, maar een handig geheugensteuntje om jezelf de rust te gunnen die je lichaam nodig heeft om te herstellen.

Waarom kiezen vrouwen bewust voor een thuisbevalling?

De thuisbevalling staat de laatste jaren opnieuw in de belangstelling. Steeds meer vrouwen hechten waarde aan eigen regie, een vertrouwde omgeving en persoonlijke begeleiding door hun eigen verloskundige. Ook tijdens de coronaperiode kozen tijdelijk meer vrouwen voor een bevalling thuis. Landelijk schommelt het percentage thuisbevallingen al enkele jaren rond de 13%, waarmee Nederland internationaal nog altijd koploper is.